26 beroemde schilderijen en afbeeldingen uit alle kunsttijdperken die blijven boeien
Van de Mona Lisa en De Nachtwacht tot Guernica en De grote golf van Kanagawa. Ontdek waarom deze beroemde schilderijen steeds opnieuw blijven boeien.
Wie zoekt naar schilderijen bekende, zoekt meestal naar de werken die het collectieve beeld van kunst hebben gevormd. Dat zijn niet alleen schilderijen met een beroemde maker. Het zijn ook beelden die door hun onderwerp, techniek, verhaal of plaats in een museum telkens opnieuw de aandacht trekken.
Een volledig objectieve ranglijst bestaat niet. Bekendheid hangt af van de tijd, de cultuur en de manier waarop een werk wordt getoond. De 26 werken hieronder geven wel een brede kennismaking met beroemde schilderijen uit de Renaissance, de Gouden Eeuw, het impressionisme, het expressionisme en de moderne kunst.
Wat maakt een schilderij beroemd?
Een schilderij wordt zelden door één eigenschap beroemd. De reputatie kan ontstaan door vernieuwende techniek, een herkenbaar onderwerp of een historische gebeurtenis. Ook de naam van de kunstenaar en de plek waar het werk permanent wordt bewaard spelen mee.
De bekendste werken zijn doorgaans onderdeel van openbare collecties. De Nachtwacht hoort bij het Rijksmuseum en de Mona Lisa bij het Louvre. Zulke werken zijn daardoor niet zomaar te koop. Wie een geliefd beeld toch thuis wil ervaren, kan kiezen voor een kunstdruk of voor werk van een hedendaagse kunstenaar die een eigen antwoord op de kunstgeschiedenis geeft.
26 beroemde schilderijen uit verschillende kunsttijdperken
1. Leonardo da Vinci, Mona Lisa
De Mona Lisa is een portret waarin de gereserveerde glimlach en de onduidelijke gelaatsuitdrukking centraal staan. Leonardo da Vinci schilderde het werk met olieverf in de Italiaanse Renaissance. De combinatie van technische verfijning en blijvend mysterie heeft het portret tot een van de meest herkenbare beelden ter wereld gemaakt.
2. Michelangelo, De schepping van Adam
De uitgestrekte handen van God en Adam vormen het visuele middelpunt van dit fresco in de Sixtijnse Kapel. Michelangelo maakte deel uit van een groter plafondprogramma met Bijbelse scènes. Het bijna rakende gebaar is zo krachtig dat het vaak los van de volledige voorstelling wordt afgebeeld.
3. Vincent van Gogh, De sterrennacht
In De sterrennacht verandert de nachtelijke hemel in een ritme van draaiende lijnen en kleurvlakken. Van Gogh schilderde het werk in 1889 met olieverf. Het beeld laat goed zien hoe een schilderij niet alleen een landschap kan weergeven, maar ook een geladen stemming.
4. Edvard Munch, De schreeuw
De figuur op de brug, de golvende lucht en de felle kleurcontrasten maken De schreeuw tot een sterk beeld van onrust. Munch werkte vanaf 1893 aan meerdere versies en een lithografie. Het werk wordt vaak verbonden met het expressionisme, waarin innerlijke emotie belangrijker kan zijn dan een natuurgetrouwe weergave.
5. Leonardo da Vinci, Salvator Mundi
Salvator Mundi toont Christus als de verlosser van de wereld, met een hand opgeheven en een kristallen bol in de andere hand. Het werk wordt aan Leonardo da Vinci toegeschreven en is bekend door de combinatie van religieuze beeldtaal, zachte modellering en een bewogen kunsthistorische geschiedenis.
6. Paul Cézanne, De kaartspelers
In De kaartspelers richt Cézanne de aandacht op enkele figuren die zwijgend tegenover elkaar zitten. De eenvoudige handeling wordt gedragen door vorm, kleur en compositie. Het werk laat zien hoe een alledaags tafereel door een bedachtzame opbouw monumentaal kan worden.
7. Diego Velázquez, Las Meninas
Las Meninas is meer dan een groepsportret. De schilder, de jonge prinses, haar begeleiders en de figuren in de spiegel maken de relatie tussen kijken en bekeken worden onderdeel van het onderwerp. Velázquez speelt zo met ruimte, standpunt en de aanwezigheid van de schilder in het beeld.
8. Rembrandt van Rijn, De Nachtwacht
De Nachtwacht is het bekende groepsportret van een Amsterdamse schutterscompagnie. Rembrandt gaf de groep beweging en een sterk licht-donkercontrast, in plaats van alle figuren als een statische rij te tonen. Het schilderij is permanent verbonden met het Rijksmuseum in Amsterdam.
9. Pierre-Auguste Renoir, Lunch van de roeiers
Renoir brengt in Lunch van de roeiers een groep mensen samen op een terras aan het water. Licht, losse penseelstreken en gesprekken suggereren een levendig moment. Het werk is een herkenbaar voorbeeld van de belangstelling van het impressionisme voor het moderne buitenleven.
10. Johannes Vermeer, Het meisje met de parel
Het meisje met de parel is geen uitgebreid ceremonieel portret, maar een intieme voorstelling van een jong meisje dat over haar schouder kijkt. De lichte parel, de blauwe en gele accenten en de donkere achtergrond zorgen voor een sterke concentratie. Vermeer maakt van een kort moment een beeld dat lang blijft nazinderen.
11. Caspar David Friedrich, De wandelaar boven de nevelen
Een figuur staat op een rots en kijkt uit over een landschap dat door nevel wordt bedekt. Friedrich gebruikt de rugfiguur om de kijker in dezelfde positie te plaatsen. De natuur wordt daardoor niet alleen een decor, maar ook een aanleiding voor reflectie.
12. Jean-Étienne Liotard, Het chocolademeisje
Het chocolademeisje toont een bediende die een dienblad met een kop chocolade draagt. De rustige houding, het eenvoudige interieur en het verfijnde oppervlak geven het werk een stille aanwezigheid. Het schilderij is bekend als een helder voorbeeld van Liotards precieze manier van werken.
13. Gustav Klimt, Portret van Adele Bloch-Bauer I
Gustav Klimt omringt het portret met decoratieve patronen en goudkleurige vormen. Het gezicht blijft daarbij duidelijk leesbaar als menselijk middelpunt. De spanning tussen portret en ornament maakt dit werk direct herkenbaar binnen de Weense Jugendstil.
14. Claude Monet, De waterlelies
De waterlelies van Monet vormen geen enkel schilderij, maar een omvangrijke reeks werken rond de vijver in zijn tuin in Giverny. Reflecties, bladeren en bloemen nemen het beeld over. De horizon verdwijnt vaak, waardoor de kijker vooral licht, kleur en atmosfeer ervaart.
15. Paul Gauguin, Nafea faa ipoipo
In Nafea faa ipoipo combineert Gauguin figuren, kleurvlakken en een exotiserende voorstelling. De titel verwijst naar een vraag over trouwen. Het werk hoort bij Gauguins schilderijen die zijn verbonden met zijn verblijf op Tahiti en laat zien hoe context en blik een rol spelen in de waardering van kunst.
16. Leonardo da Vinci, Het Laatste Avondmaal
Het Laatste Avondmaal toont het moment waarop Jezus aankondigt dat een van de aanwezigen hem zal verraden. Leonardo ordent de figuren in groepen rond Christus, waardoor gebaren en reacties door het hele beeld bewegen. Het werk is een van de bekendste religieuze voorstellingen uit de Renaissance.
17. Albrecht Dürer, De haas
Dürers De haas is een nauwgezette studie van een dier. De aandacht voor vacht, houding en licht maakt het kleine onderwerp indrukwekkend. Het werk bewijst dat een natuurstudie niet ondergeschikt hoeft te zijn aan een groot historisch of religieus tafereel.
18. Vincent van Gogh, Twaalf zonnebloemen
Van Gogh maakte meerdere stillevens met zonnebloemen. De bloemen staan dicht op elkaar en worden gedragen door krachtige gele tonen. Het motief is eenvoudig, maar de verf en de verschillen tussen bloei en verval geven het stilleven een opvallende intensiteit.
19. Carl Spitzweg, De arme dichter
De arme dichter ligt in een kleine kamer tussen boeken en huisraad. Spitzweg behandelt het onderwerp met humor, maar ook met aandacht voor de afzonderlijke voorwerpen. De voorstelling is daardoor tegelijk een karakterstudie en een beeld van een armoedig kunstenaarsleven.
20. Katsushika Hokusai, De grote golf van Kanagawa
Een hoge golf krult boven kleine boten, terwijl de berg Fuji op de achtergrond verschijnt. Hokusai bouwt spanning op met de diagonale beweging van het water en de verhouding tussen mens en natuur. De prent is wereldwijd bekend en heeft veel kunstenaars beïnvloed.
21. Jheronimus Bosch, De tuin der lusten
De tuin der lusten is een groot drieluik met een complexe beeldwereld vol figuren, dieren en onverwachte handelingen. Bosch laat de kijker van detail naar detail bewegen. Juist die overvloed aan mogelijke betekenissen maakt het werk geschikt voor steeds nieuwe interpretaties.
22. Franz Marc, De toren van de blauwe paarden
Franz Marc gaf dieren een krachtige, bijna symbolische aanwezigheid. De blauwe paarden uit de titel horen bij zijn zoektocht naar kleur als expressief middel. Het werk behoort tot de moderne kunst waarin herkenbare vormen een zelfstandige emotionele lading krijgen.
23. Sandro Botticelli, De geboorte van Venus
Botticelli toont Venus staand op een schelp, omringd door figuren en beweging. De voorstelling verwijst naar de klassieke mythologie en naar idealen uit de Renaissance. De sierlijke lijnvoering en de heldere compositie hebben het beeld tot een vast onderdeel van populaire beeldcultuur gemaakt.
24. Albrecht Dürer, De grote graszode
In De grote graszode maakt Dürer een stuk natuur tot zelfstandig onderwerp. Grassen, kruiden en aarde zijn met grote aandacht bestudeerd. Het werk is een overtuigend voorbeeld van hoe observatie en detail een ogenschijnlijk bescheiden motief betekenis kunnen geven.
25. Rafaël, De school van Athene
De school van Athene is een fresco met filosofen en geleerden uit de klassieke oudheid. Rafaël ordent de figuren rond een architectonisch perspectief, met Plato en Aristoteles als visueel zwaartepunt. Harmonie, maat en helderheid bepalen de indruk van de voorstelling.
26. Pablo Picasso, Guernica
Guernica verbeeldt de verwoesting van de Spaanse stad tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Picasso gebruikt zwart, wit, grijs en hoekige vormen om een beklemmende ervaring op te roepen. De grote afmetingen versterken het monumentale karakter en maken het werk ook buiten een museumzaal moeilijk te negeren.
Beroemde schilderijen bekijken zonder alleen naar de naam te kijken
Een bekende naam is een goed startpunt, maar niet het einde van een kijkervaring. Kijk eerst naar de schaal van het werk. Een schilderij dat op een scherm klein lijkt, kan in een museum een heel andere lichamelijke indruk maken. Let daarna op de manier waarop verf, lijn en leegte de blik sturen.
Het helpt ook om een werk in lagen te benaderen:
- Beschrijf eerst wat je werkelijk ziet, zonder meteen een betekenis toe te voegen.
- Onderzoek daarna kleur, materiaal, licht en compositie.
- Zoek vervolgens de historische of persoonlijke context op.
- Vraag ten slotte wat het werk vandaag nog met je doet.
Deze manier van kijken voorkomt dat een schilderij alleen een bekende afbeelding blijft. Ze maakt ruimte voor de fysieke eigenschappen die in een reproductie vaak minder zichtbaar zijn.
Van bekende schilderijen naar originele kunst
Een reproductie kan toegang geven tot een beroemd beeld, maar een origineel werk biedt een andere ervaring. Je ziet niet alleen de voorstelling, maar ook de dikte van de verf, de onderlaag, kleine verschuivingen en sporen van het maakproces. Bij werken op papier spelen bovendien transparantie, vezel en de relatie tussen lege en bewerkte ruimte mee.
Dat verschil is relevant voor verzamelaars en kunstliefhebbers die verder willen kijken dan de canon. Hedendaagse kunstenaars hoeven een klassiek meesterwerk niet na te schilderen om ermee in gesprek te gaan. Ze kunnen reageren op stilte, ritme, landschap, lichaam, materiaal of de manier waarop een beeld langzaam ontstaat.
Ook tentoonstellingen rond Hendrick Avercamp laten zien hoe zo'n gesprek kan werken. In Kampen maakten ongeveer honderd deelnemers een eigen interpretatie van de schilder. De werken waren niet simpelweg nagetekend, maar vormden persoonlijke reacties op Avercamps wereld van ijs, figuren en winterlandschappen.
Bij Art Peperkamp staat die aandacht voor het originele werk centraal. Het online atelier en de presentatieruimte tonen schilderijen en werken op papier waarin materiaal, stilte en gelaagdheid leidend zijn. Wie na het bekijken van beroemde schilderijen ook hedendaagse kunst direct van de maker wil ontdekken, kan die eigenschappen als uitgangspunt nemen.
Veelgestelde vragen over bekende schilderijen
Wat zijn de bekendste schilderijen ter wereld?
De Mona Lisa, De sterrennacht, De Nachtwacht, Het meisje met de parel, De schreeuw, De geboorte van Venus en Guernica behoren tot de bekendste werken. Welke titel bovenaan staat, verschilt per land, generatie en persoonlijke voorkeur.
Kun je een beroemd schilderij kopen?
De originele topstukken uit deze lijst bevinden zich meestal in musea of andere openbare collecties en zijn niet regulier te koop. Van veel werken bestaan wel kunstdrukken en andere reproducties. Een alternatief is het kopen van een origineel schilderij van een hedendaagse kunstenaar.
Waarom blijven beroemde schilderijen populair?
Ze combineren vaak een herkenbaar beeld met een open vraag. De techniek, geschiedenis en maker geven context, terwijl de voorstelling ruimte laat voor een persoonlijke reactie. Nieuwe reproducties, tentoonstellingen en onderwijs houden die werken bovendien zichtbaar.
Conclusie
Beroemde schilderijen worden niet alleen onthouden omdat ze door bekende kunstenaars zijn gemaakt. Ze blijven leven doordat ze iets zichtbaar maken over licht, macht, geloof, natuur, emotie of het alledaagse bestaan. De 26 werken in deze selectie vormen daarom geen eindpunt, maar een uitnodiging om langer te kijken.
Wie de stap van kunstgeschiedenis naar hedendaagse kunst wil zetten, kan letten op dezelfde kwaliteiten die klassieke werken sterk maken: een eigen beeldtaal, aandacht voor materiaal en een gelaagd proces. Vanuit die blik krijgt ook een nieuw schilderij de tijd om bekend te worden.